De wijsheid van de vrouwelijke cyclus: perimenopauze, menopauze en postmenopauze

Er komt een moment dat de stabiele cyclus van de vrouw gaat veranderen.

Gemiddeld genomen ligt dit rond het 42e levensjaar. Echter elke vrouw is uniek en zo ook het moment waarop een vrouw een nieuwe levensfase in zal gaan. Deze volgende periode, die minder bekend is of verward wordt met de ‘menopauze’, wordt Westers ook wel ‘perimenopauze’ genoemd. Gemiddeld duurt de perimenopauze zo’n 4 a 8 jaar, maar ook daar zit variatie in. Deze overgangsfase stopt wanneer een vrouw 12 maanden lang geen menstruatie meer heeft gehad. Dat ene moment waarop het is gestopt 12 maanden lang, geen lange periode dus, wordt menopauze genoemd. Vanaf dan spreken we eigenlijk van een nieuw begin: postmenopauze. Dit is dus geen fase, maar duurt de rest van het leven van een vrouw. Deze overgang is overigens geen lineair proces, vrouwen bewegen heen en weer tussen deze fases. 

Tijdens de perimenopauze gaan de hormonen schommelen (vooral oestrogeen en progesteron). Ook hier ervaren veel Westerse vrouwen meer en zwaardere klachten dan vrouwen uit andere culturen, omdat er op een negatieve manier naar gekeken wordt (zie ook mijn blog ‘De wijsheid van de vrouwelijke cyclus'). In klassieke Chinese teksten wordt de overgang echter juist positief beschreven als een transformatie van vruchtbaarheid naar wijsheid. 

In de nieuwe levensfase ‘postmenopauze’, na de menopauze, veranderen de klachten vaak van karakter. Ook worden bepaalde klachten niet altijd herkend als postmenopauzeklachten. Denk hierbij aan osteoporose (botontkalking), verandering in vetverdeling, droge ogen, mond en huid, vermoeidheid en vaginale gezondheid. 

Vanuit de TCM (Traditional Chinese Medicine) kijken we naar de basis: Yin en Yang (lees hier mijn blog over Yin en Yang). Yin is de koelende, voedende, hydraterende kracht in ons lichaam. Tijdens de overgang daalt Yin sneller dan Yang, waardoor klachten zoals opvliegers, nachtzweten, slaapproblemen, droge huid, ogen en mond, vaginale droogte, rusteloosheid en hartkloppingen kunnen ontstaan. 

De Lever zorgt voor vrije stroom van Qi (energie) en regelt de cyclus. Tijdens de overgang wordt de Lever extra gevoelig door alle veranderingen. Hierdoor kan de energie van de Lever makkelijker stagneren. Dit kan zich dan bijvoorbeeld uiten in stemmingswisselingen, prikkelbaarheid, PMS-achtige klachten en gespannen nek / schouders. 

Op de achtergrond kan ook het Yang dalen. Yang is de warmte, vitaliteit en activerende kracht. Dit kan als gevolg o.a. koude handen en voeten, vermoeidheid, lage rugpijn, gewichtstoename en vocht vasthouden veroorzaken. 

Stress, voeding, slaap, medicatie en gezondheidstoestand / genen beïnvloeden de duur en intensiteit van de overgang. Goed naar je lichaam luisteren, wat je lichaam nodig heeft, helpt om klachten te verminderen. Daarnaast kan acupunctuur je lichaam verder ondersteunen in het zoeken naar een nieuwe balans.