De wereld van Traditionele Chinese Geneeskunde: Qi en Bloed

In de Traditionele Chinese Geneeskunde vormen Yin en Yang een belangrijk uitgangspunt (lees hier mijn blog over Yin en Yang). Vanuit dit basisprincipe wil ik de volgende twee belangrijke begrippen uitleggen: Qi, dat het Yang‑aspect representeert, en Bloed, dat het Yin‑aspect representeert.

Qi, ook wel uitgesproken als ‘tsjie’, kan omschreven worden als de vitale levensenergie die alles in het lichaam aandrijft. Het zorgt voor de beweging die nodig is om processen in beweging te zetten, zoals het laten stromen van Bloed, organen laten functioneren, bewegen van emoties. Het biedt bescherming (je immuunsysteem), helpt om voedsel en lucht om te zetten in energie en Bloed, zorgt voor de juiste lichaamstemperatuur en houdt alles op de juiste plek in je lichaam. 

Wanneer Qi niet vrij kan stromen of er onvoldoende Qi circuleert, kunnen er dus fysieke en mentale klachten ontstaan. Enkele voorbeelden zijn: koude handen en voeten, vermoeidheid, spijsverteringsklachten, pijnklachten en emotionele schommelingen. 

Een overeenkomst tussen de Westerse fysiologie en TCM is dat bloed een fysieke substantie is met functies zoals het voeden en verzorgen van ons lichaam. Wanneer men bloed laat prikken, kan het zijn dat de bloedwaarden in orde zijn. Fysiek is er dan sprake van genoeg bloed, maar er kan toch een tekort aan Bloed zijn in de TCM‑betekenis. Vaak gaat het dan om te weinig voedende kwaliteit van het Bloed. Bij een Bloed-Leegte ontbreekt het vaak aan voldoende voeding van onder andere huid, haar, ogen, spieren/pezen. Denk hierbij aan een droge huid, breekbare nagels en haar, wazig zicht en duizeligheid. Daarnaast kijkt men binnen de Chinese geneeskunde ook naar het energetische component van Bloed. Het Bloed zorgt voor verankering van de Geest, zodat de Geest rustig en gesetteld is. Wanneer er te weinig Bloed is, kan dat de Geest onrustig maken. Dit kan zorgen voor slapeloosheid, onrustige dromen,  rusteloosheid en concentratieproblemen.

‘Qi is the commander of Blood and Blood is the mother of Qi' is een van de bekendste uitspraken binnen de TCM. 'Qi is the commander of Blood’ wil zeggen dat Qi bepaalt hoe Bloed beweegt, circuleert en op de juiste plekken komt. ‘Blood is the mother of Qi’ houdt in dat Bloed voedingsstoffen brengt die Qi helpen opbouwen. Kortom, ze zijn dus onlosmakelijk met elkaar verbonden. Een verstoring in de één leidt bijna altijd tot een verstoring in de ander.